Vatandaşın hayatını kolaylaştıracak e-imza uygulamaları hala tam anlamıyla hayata geçirilemiyor!

2010 yılı verilerine göre elektronik imza en çok İstanbul, İzmit ve Bursa illerinde kullanıyor. Marmara bölgesini İç Anadolu ve Ege bölgesi izliyor. Karadeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri en az e-imza kullanan bölgeler olarak dikkat çekiyor. E-imza kullanımının sanayi ve üretimin yoğun olduğu bölgelerde daha fazla olması e-imzanın vatandaşlardan çok firmalar tarafından kullanıldığını gösteriyor.

Türkiye’de 2005’te başlanan elektronik imza uygulaması, 2007’de gerek devlet alanında gerekse özel sektörde ilk uygulamaların gerçekleştirilmesiyle hayatımıza daha fazla girdi. Ancak 2010 yılı sonu verilerine göre e-imzayı daha çok firmalar kullanırken, vatandaşlar arasında e-devlet uygulamaları henüz yaygın değil.

Türkiye’de elektronik imzanın kullanılmaya başlandığı 2005 yılından beri özel sektör tarafından üretilmiş olan 200 bin Nitelikli Elektronik Sertifikanın yüzde 70’ini vermiş olan E-GÜVEN 2010 yılının e-imza açısından değerlendirmesini yaptı. Türkiye’nin ilk elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı E-GÜVEN’in 2010 yılında vermiş olduğu imzaların yüzde 60’ını 25–40 yaş arasındaki vatandaşlara verdiği e-imzalar oluşturuyor. 18–25 yaş arası vatandaşlardan e-imza sahibi olmak için E-GÜVEN’e başvuranların oranı ise yüzde 5’i geçmiyor. Vatandaşlık hizmetlerinden yararlanan ancak çoğu henüz iş hayatında olmayan gençlerden oluşan 18-25 yaş grubunda elektronik imza kullanımının azlığı, elektronik imzanın henüz kamusal uygulamalarda yaygınlaşmadığını ve daha çok özel sektörde firmalar tarafından tercih edildiğini gösteriyor. 

E-GÜVEN Genel Müdürü Can Orhun 2010 yılını şöyle değerlendirdi: “Sektörün geneline bakarsak 2010’un elektronik imza açısından daha önceki yıllarda uygulanan projelerin devamı gibi olduğunu görüyoruz. Daha önceki senelerde çıkmış olan Adalet Bakanlığı UYAP uygulaması, Çevre Bakanlığı’na ait uygulamalar, gümrük uygulamaları devam etmesi sayesinde yine kamu tarafındaki kullanım arttı diye düşünebiliriz. Ancak bu artış yeni e-devlet uygulamalarının hayata geçmemesi nedeniyle de oldukça sınırlı kaldı. Diğer taraftan tüm uygulamaların genel olarak vatandaşın değil, firmaların kullandığı uygulamalar olduğunu da gözden kaçırmamak gerek. E-devlet uygulamaları kaynaklardan tasarrufun yanı sıra vatandaşların hayatını kolaylaştırmak için olmalı. Ancak şu anki e-devlet uygulamaların çoğu vatandaşlardan çok firmalara yönelik.

Özellikle kamu sektörü açısından bakarsak 2010’un son beş yıl içinde herhangi bir e-devlet uygulamasının çıkmadığı tek yıl olduğunu söyleyebiliriz. E-fatura gibi en temel elektronik uygulamalardan birinde e-imzanın Ticaret Kanunu açısından getireceği sıkıntılara rağmen zorunlu tutulmamasını da göz önünde bulundurursak 2010, e-imza ve e-devlet uygulamaları açısından yerinde sayılan bir yıl olarak değerlendirilebilir. E-imza uygulamalarının önünü açacak olan yasaların da bir türlü çıkamıyor olmasının bunda etkisi oldukça büyük.

Diğer yandan 2010 özel sektör açısından iyi bir yıldı. E-GÜVEN’in yarattığı projelerin de katkısıyla birçok özel sektör uygulaması hayata geçti. Banka uygulamaları yaygınlaşmaya başladı. Özel sektör elektronik imzanın maliyet açısından getirdiği avantajları ve kullanımdaki optimizasyonları gördü. Bu da kullanımı ciddi oranda artırdı. Örneğin Turkcell ile hayata geçirdiğimiz mobil imza, bankacılık işlemlerinde kullanıcılara büyük kolaylık sağlıyor. Her defasında tek kullanımlık şifre almak yerine mobil imza edinmeyi tercih eden kullanıcıların sayısı oldukça fazla.”

2010’da sayılarla E-GÜVEN ve e-imza

—Özellikle kamu ve bankacılık uygulamalarıyla ilgili ayda yaklaşık 2 milyon, yılda toplam 25 milyon elektronik imza doğrulaması gerçekleştirdi. Bu rakam da yapılan elektronik imza işlemleriyle doğru orantılı. E-GÜVEN’in 7/24 operasyonunu yaptığı sistemler üzerinden yapılan bu doğrulama, her elektronik imza işleminde imzayı ve imza sahibinin doğruluğunu gerçek zamanlı ve çevrimiçi olarak gerçekleştiriyor.

—Zaman Damgası Hizmet Sağlayıcısı olarak da hizmet veren E-GÜVEN, fikri ve sınaî mülkiyet kapsamına giren çalışmalar ve ticari sırlara yönelik yenilikçi uygulaması Tasdix uygulamasının da içinde bulunduğu hizmetler kapsamında resmi geçerliliği olan 1 milyona yakın zaman damgası yarattı. Zaman damgası bilgisayar ortamındaki verilerin elektronik olarak damgalandığı zamanı ve o tarihten itibaren üzerinde hiçbir değişiklik yapılmadığını gösteren, herhangi bir uyuşmazlıkta delil olarak gösterilebiliyor.

2011 yılında kamu hizmetlerinin hızlandırılması amacıyla Türk Ticaret Kanunu’nda birtakım değişiklikleri öngören yasa tasarısının çıkması durumunda elektronik imzanın yaygınlaşacağı düşünülüyor.   

www.e-guven.com

Türkiye Bilişim Vakfı’nın (TBV) önderliğinde 2003 yılında kurulan E-GÜVEN Elektronik Bilgi Güvenliği A.Ş., bilgi güvenliği alanında Türkiye’nin en güçlü ve güvenilir kurumu olmayı hedeflemektedir. Türkiye’de kurumların ve bireylerin İnternet ve ilgili uygulamalardan daha etkin ve güvenilir bir şekilde yararlanmalarını sağlayacak sertifika otoritesi hizmetleri sunan E-GÜVEN, en ileri teknolojileri kullanmakta; uluslararası standartlarla uyumlu bir güvenlik altyapısı ve ağına sahip bulunmaktadır. Türkiye’nin ilk elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı olan E-GÜVEN, elektronik ortamda ticari işlemlerin ve bilgi alışverişinin güvenle yapılabilmesi için, açık anahtar altyapısında çalışan anahtarları kişisel kimliklerle ilişkilendirerek elektronik sertifika üretmektedir.