|
HALKIN RESSAMI NURİ İYEM…Cengiz ERDİL izledi ve yazdı
Türk resim sanatının en farklı, en aykırı ressamlarından biridir Nuri İyem. (1915-2005) yılları arasında yaşayan İyem, 1940’lı yıllarda başladığı resim sanatında belki de en fazla eser üreten bir ressam. İyem’in 2.600’ün üzerinde tablosu var.
Ölümünün üzerinden 5 yıl geçtikten sonra tabloları daha bir değer kazandı İyem’in. Düzenlenen her müzayedede eseri bulunuyor.
Türkiye’nin sanayileşme sancılarını, köyden kente göçün getirdiği travmayı tablolarında yansıtan bir ressamdı İyem… Yani toplumcu-gerçekçi yanı hep ağır bastı. 1950’li yıllarda “Yeniler” ve Tavanarası Ressamları”yla adı güçlendi. 1941 yılında ilk sergisini açtı, tabloları da 1950 yılında alıcı bulmaya başladı.
İYEM’İN KADIN YÜZLERİ
Tedirgin, ağlayan, acılarını iri siyah gözleriyle ifade eden kadınlar…
Hiçbiri gülmüyor.
Hepsi üzgün, mahzun, utangaç ve de güzel
Çığlığı insanın yüreğini paralıyor.
Nuri İyem böyle resmetti kadınları.
Köylü ve ırgat kadınlar O’nun için bir simgeydi. Anadolu gerçeğini yansıtırken kadınlar hep baş oyuncuydu O’nun fırça darbelerinde… Belki dünya resim sanatında Nuri İyem kadar kadını baş köşeye oturtan başka bir ressam yoktur.
Aydın Hatipoğlu, “İyem’in kadınları” adlı şiirinin ilk dörtlüğünde bakın duygularını nasıl dile getirmiş;
Sarı sarmış başına
Oyaları belirsiz
Karanlığa bulanan yüzünde izi
Acılar ırmağında çimmiş hasreti
Ressam, son yıllarında yapılan bir röportajda, “Kadınlarınız niye hiç gülmüyor? Sorusuna, “gülünecek ne var? Diye yanıt vermiş… Model anlayışını ise şöyle anlatmış;
“Ressam ihtiyaç duyduğu zaman modelini bulur. Çoğu zaman ressam resim yapma ihtiyacı duyar ama ortada ne bir mevzu vardır, ne de bir senaryo. Hiçbir resim yoktur ki bir tarafıyla içten gelmemiş olsun. Her resimden bize gelen bir yoğunluk vardır, o yoğunluk sürekli olarak dış dünyadan alınır, ama ressam öyle motifler koyar ki bu ona özgüdür. Salvador Dali yuvarlak saati alıyor, bir masaya koyuyor, nasıl durur masada saat herkes bilir bunu, ama o saati yumuşak bir şey gibi koyuyor..”
Türk resim sanatının emekçisi İyem’in tescilli eseri 2 bin’den fazla… sanatçı sağlığında pek çok eserini tescil ettirmiş. Koleksiyoncuların elinde de çok sayıda tablosu var.. Resime meraklı kişilerin evlerinin duvarlarında İyem’in tabloları süslüyor. İşte bu tablolardan 100’lük bir seçki yapıldı, şimdi İş Sanat Kibele Galerisi’nde sergileniyor. Sergi 19 Şubat’a kadar açık kalacak. Sergi daha sonra İzmir’de sanatseverlerin karşısına çıkacak.
|