Konut kredisi faiz oranlarının yıl genelinde gerilemesi ve aylık ortalama yüzde 1’in altında seyretmesi ile birlikte konut kredisi talebi çok hızlı genişlemiştir. İller bazında konut kredileri toplamı 2009 yılında 44,85 milyar TL, 2010 yılında ise 60,8 milyar TL oldu. 2010 yılı itibari ile en çok kredi stokuna sahip olan il ise 22 milyar TL stoku ile İstanbul. Ankara 8,1 milyar TL, İzmir 4,5 milyar TL, Antalya 2,05 milyar TL, Bursa 1,8 milyar TL ile İstanbul’u izledi.
2002 yılından sonra hızla genişleyen perakende harcamaları 2007 yılında 228,1 milyar dolara, 2008 yılında ise 248,1 milyar dolara ulaştı. 2009 yılında ise ekonomik küçülme ve özel kullanılabilir gelirlerdeki gerilemeye bağlı olarak düşüp 207,7 milyar dolara gerileyen perakende harcamaları 2010 yılında tekrar yükselişe geçerek 250,9 milyar dolar olarak gerçekleşti. Organize perakende pazarın payı da yüzde 38’den yüzde 40’a büyüklüğü ise 100,4 milyar dolara yükselmiştir.
2009 yılında ekonomik krizin etkisi ile yavaşlayan AVM yatırımları 2010 yılında hız kazandı ve 2010 içinde toplam 23 AVM açıldı. Açılan yeni AVM’lerin toplam kiralanabilir alan büyüklüğü ise 758.612 m2 oldu. 2010 sonu itibari ile Türkiye genelinde açılan AVM sayısı 261’e, toplam kiralanabilir alan büyüklüğü ise 6.285.271 m2’ye ulaştı.
2010 yılında açılan 23 yeni AVM ile toplam kiralanabilir alan büyüklüğü Türkiye genelinde 6.285.271 m2 oldu. 2009 yılsonu nüfus büyüklüğü 73,72 milyondur. Bu gelişmeler çerçevesinde AVM kiralanabilir alanı 2009 yılında 76,2 m2 iken, 2010 yılında 85,3 m2’ye yükseldi.
İstanbul genelindeki 12 ofis bölgesinde yer alan ofis stoku 2002 yılında 1.441.805 m2 olarak ölçüldü. Stok izleyen yıllarda sürekli genişleme gösterdi ve 2009 sonunda 2.877.024 m2’ye ulaştı. 2010 yılında İstanbul ofis piyasasında “yeni ofis” talebi yeniden başlarken, stok 196 bin m2 artarak 3.073.024 m2’ye ulaştı. Kiralama talebinde artışlar ile birlikte boşluk oranları gerilerken kira artışları sınırlı kaldı.
İstanbul’da aylık m2 depo kiraları 2004 yılında 4,0 dolar, 2007 yılında 5,5 dolar ve 2008 yılında 6 dolar oldu. 2009 yılında ekonomik krizin etkisi ile 5 dolar seviyesine gerileyen kiralar, 2010 yılında krizin izlerinin azalmasıyla birlikte 5,5 dolar seviyesine yükseldi.
2010 yılında, ekonomik krizin etkilerinin hafiflemeye başlaması sonucunda gayrimenkul yatırımlarının getirileri geçen yılki seviyeleri korudu. 2010 yılı içerisinde perakende sektöründe yaşanan hareketlilik AVM kiralarına da olumlu yönde yansıdı ve alışveriş merkezi yatırımlarının getirileri her ne kadar kriz öncesi seviyeleri yakalayamasa da, geçen yıla göre 0,25 puanlık bir artış göstererek yüzde 7,25’e yükseldi. Diğer taraftan, ofis yatırımlarının getirisi ve lojistik yatırımlarının getirisi 2009 yılı seviyesini korudu. 2010 yılında ofis yatırımlarının getirileri yüzde 7,25 ve lojistik yatırımlarının getirileri yüzde 7 olarak gerçekleşti.
İstanbul, PwC ve ULI tarafından yapılan 33 Avrupa şehri için yapılan karşılaştırmalı araştırmalarda, 2008 yılında yatırım ve gelişme öngörülerinde ikinci ve 2009 yılında gelişme öngörülerinde birinci, yatırım öngörülerinde ise üçüncü ve 2010 yılında gelişme öngörülerinde yine birinci sırada yer aldı. 2011 yılı için ise gelişme öngörüleri ve yeni satın alımlar için birinci sırada yer alan İstanbul, yatırım öngörülerinde ikinci sıraya yükselmiştir.
2010 yılının en hızlı büyüyen sektörü olan inşaat sektörünün, 2009 yılında 74 milyar TL olan inşaat yatırımları 2010 yılında 90 milyar TL’yi aşarak kriz öncesi seviyelerinin de üzerine çıktı. Özel sektörün inşaat yatırımları 2009 yılında 45,2 milyar TL (29,3 milyar dolar) iken, 2010 yılında 55 milyar TL (35,4 milyar dolar) olarak gerçekleşti. Gayrimenkul ve inşaat sektörlerinde 2010 yılında normalleşme ile birlikte başlayan büyüme finansman kullanımını da artırmıştır. Yurtiçinden kullanılan krediler 41,4 milyar TL’den 49,3 milyar TL’ye çıkmıştır.
2010 yılında ekonomide görülen büyüme yabancıların Türkiye’ye olan ilgisi ve mali yatırımlarını da genişletmiştir. Yabancıların Türkiye mali riskleri 2008 yılında 152,0 milyar dolar ve 2009 yılında 185,1 milyar dolar olduktan sonra, 2010 yılında 241,1 milyar dolara çıktı.
Türkiye ve Dünya Gayrimenkul Sektör Raporu 4. Çeyrek 2010
“Türkiye ve Dünya Gayrimenkul Sektör Raporu 4. Çeyrek 2010”’da ise Türkiye ve dünyadaki gayrimenkul sektörü en güncel veriler ışığında değerlendirildi. Raporda yer alan sonuçlardan bazıları şöyle:
ABD konut sektöründe inşaat harcamaları artarken, konut fiyatlarındaki gerileme devam etti.
ABD ticari gayrimenkul sektöründe beklenen düzelme gerçekleşmedi ve fiyatlar dip seviyelerini korudu.
AB’de inşaat faaliyetleri yüzde 9,3 ile yeniden küçüldü.
Türkiye ekonomisi son çeyrekte yakaladığı yüzde 9,2 ile beş kez art arda büyüme gerçekleştirdi.
Alınan konut yapı ruhsatlarının sayısı 341.031 ile kuvvetli artış gösterdi.
Konut kredileri son çeyrekte 5,6 milyar TL arttı.
Konut kredisi aylık faiz oranı 1’in altı seviyesini koruyarak, ortalamada yüzde 0,90’a kadar geriledi.
Son çeyrekte açılan 7 AVM ile birlikte toplam AVM sayısı 261’e, toplam kiralanabilir alan büyüklüğü ise 6.29 milyon m2’ye ulaştı.
2011 ilk çeyrekte 5 yeni AVM açıldı.
GYODER hakkında
2 Ağustos 1999’da Türkiye’deki gayrimenkul yatırım ortaklıklarının mevcut ve kurulmakta olan temsilcileri tarafından kurulan GYODER Türkiye’de yeni ve gelecek vadeden, ekonomiye dinamik bir yön vermede lokomotif olacak gayrimenkul sektörünün tanıtım ve temsilini sağlamak, gelişimini teşvik etmek, sektöre kalite, kontrol ve eğitim konularında standartlar getirmek ve korumak amacıyla çalışmalarını sürdürmektedir. İlk kez 2000 yılında düzenlediği, sektörde ilk ve tek olan, Gayrimenkul Zirveleri gayrimenkul sektöründeki aktörlerden oluşan değerli katılımcıları ve gündem yaratan içerikleri ile Türkiye’de gayrimenkul sektörünün tüm yönleriyle tartışıldığı geleneksel platformlar haline gelmiştir. Düzenlediği konferanslar, paneller, sempozyumlar ve eğitim seminerleri ile gayrimenkul sektöründeki kişi ve kuruluşlarca yakından takip edilen GYODER bugün 300’e yaklaşan üye sayısıyla sektörde bir sinerji oluşturmaktadır. GYODER kuruluşundan bu yana aralarında gayrimenkul hukuku, gayrimenkule dayalı enstrümanlar, gayrimenkul finansmanı ve ipotekli konut kredileri, kamu yönetimi yasa tasarısı, gayrimenkul endeksleri, gayrimenkulde gelişen pazarlar, imar mevzuatı, kadastro mevzuat uygulaması, tapu işlemleri uygulamaları, değerleme hizmetleri, proje yönetimi, kat mülkiyeti konularında, ulusal ve uluslararası tartışma ve eğitim platformları yaratmakta, MIPIM, Barcelona Meeting Point, REAL VIENNA, ULI, EPRA ve Nareit gibi gayrimenkulün uluslararası markaları arasında ülkemizin ismini başarıyla temsil etmektedir. GYODER ilk kez 2000 yılında düzenlediği sektörde ilk ve tek olan Gayrimenkul Zirveleri’ni, 2009 yılı itibariyle ISTANBUL REstate Gayrimenkul Fuarı ile birleştirerek, Türkiye’nin ilk uluslararası katılımlı bölgesel gayrimenkul fuarını sektöre kazandırmıştır. Ayrıca gelişen kentlerin yatırım fırsatlarını sektör temsilcileri ile buluşturmak ve bu kentlerin sesini ulusal ve uluslararası alanlarda duyurmak, gelişmeye açık, vizyon sahibi ve önemli potansiyel barındıran kentlere yatırım yapılmasına ön ayak olmak amacıyla “Gelişen Kentler Zirvesi” düzenleme kararı almıştır. Gelişen Kentler Zirvesi’nin ilkini 7-8 Ocak 2010 tarihlerinde Bursa’da, Bursa Büyükşehir Belediyesi ile, ikincisini ise 1-3 Kasım 2010 tarihlerinde Konya’da Konya Büyükşehir Belediye ile birlikte düzenlemiştir.
.jpg)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
