|
Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği (TSPAKB) tarafından her yıl hazırlanan Türkiye Sermaye Piyasası Raporunun 2010 yılı sayısı yayınlandı. Makroekonomik gelişmelerle birlikte sermaye piyasası, aracılık sektörü ve yatırımcı tercihlerindeki 2010 yılı gelişmelerini değerlendiren rapor www.tspakb.org.tr adresinde yer alıyor.
Aracı kuruluşların sermaye piyasası faaliyetleri, işlem hacmi dağılımları ve finansal verileri ile yatırımcı tercihleri gibi konularda raporda yer alan önemli sonuçlar, aşağıda kısa başlıklar halinde sunuluyor. Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.
Sermaye Piyasaları
•2010 yılında dolar bazında ! değer kazanan İMKB, uluslararası karşılaştırmalarda en yüksek getiriyi sağlayan 17. borsa oldu. İMKB’nin TL bazındaki getirisi ise %25. •Yatırım araçlarında en yüksek getiriyi %31 ile altın sağlarken, onu %25 ile İMKB-100 endeksi takip etti. Döviz cinsinden yatırımlar reel kayba neden oldu. •2010 yılında yükselen fiyatlar ve yeni halka arzların etkisiyle, İMKB’nin piyasa değeri bir önceki yıla kıyasla %35 arttı, 473 milyar TL ile rekor seviyeye ulaştı. •Günlük ortalama hisse senedi işlem hacmi, 2010 yılında 2,5 milyar TL ile rekor kırdı. •Halka Arz Seferberliğinin etkisiyle 23 yeni şirket İMKB’ye katıldı. İlk defa bir yabancı şirket İMKB’de işlem görmeye başladı. •2010 yılında sabit getirili menkul kıymet işlemleri %12 artarak 698 milyar TL’ye ulaşırken, repo işlemleri bir önceki yıl olduğu gibi 3,5 trilyon TL seviyesinde kaldı. •2005 sonrası canlanmaya başlayan özel sektör borçlanma araçları piyasasında, 2010 yılında 5,6 milyar TL değerinde toplam 35 adet tahvil ihracı yapıldı. •VOB’un işlem hacmi ) artarak 432 milyar TL’ye yükseldi. 2010’da yeni ürünler işlem görmeye başlarken, işlemlerin %97’si endekse dayalı sözleşmeler üzerine yapıldı. •Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB), işlem gören kontrat sayısının %19 azalmasıyla uluslararası sıralamalarda 2 kademe düştü. 2010 yılında 53 türev borsası arasında 26. oldu. •2010 yılında yatırım fonu sayısı 97 adet artarak 426’ya çıktı. Portföy büyüklüğü ise %9 artarak 32 milyar TL’ye yükseldi. •Emeklilik yatırım fonları 2010 yılında da büyümeye devam etti. Bu fonların portföy büyüklüğü %33 artarak 12 milyar TL’ye çıktı.
Aracı Kuruluşların Faaliyetleri
•2010’da 85 aracı kurum, 1 vadeli işlemler aracılık şirketi ve 39 banka sermaye piyasası faaliyetinde bulundu. •Aracı kurumların hisse senedi işlem hacmi %32 artarak 1,3 trilyon TL’ye ulaştı. •2009’da neredeyse yarı yarıya gerileyerek %14’e inen yabancıların işlem hacmindeki payı 2010’da %16’ya çıktı. •Hisse senedi işlemlerinin %66’sı yerli bireyler tarafından gerçekleştirildi. •Sabit getirili menkul kıymet işlemlerinin %90’ı, repo işlemlerinin ise %83’ü bankalar tarafından yapıldı. •Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasında (VOB) işlemlerin %87’si aracı kurumlar, %13’ü bankalar tarafından yapıldı. •Aracı kurumlarca gerçekleştirilen VOB işlemlerindeki en önemli yatırımcı grubu, %75 payla yerli bireysel müşteriler. Yabancıların payı 3 puan artarak %11’e çıktı. •2010’da internet üzerinden yapılan işlemler rekor seviyelere ulaştı. Aracı kurumlarda vadeli işlemlerin %34’ü internetten yapıldı. Hisse senetlerinde bu pay ’ye ulaştı. •Aracı kurumların tamamladığı kurumsal finansman işlemlerinin sayısı 163 iken bunlardan 25’i halka arz, 14’ü de tahvil ihraçları. •2010 sonu itibariyle aracı kurumların yönettiği portföy büyüklüğü 4,3 milyar TL seviyesinde kaldı. Portföy yönetim şirketleri ise 47 milyar TL’lik portföy yönetiyor. •Çalışan sayısında 2007’de başlayan gerileme 2009’un ikinci yarısında durmuştu. 2010’da ise çalışan sayısı bir önceki yıl sonuna göre 233 kişi artarak 4.948’e çıktı.
Aracı Kurumların Finansal Verileri
•Aracı kurumlar 2010 yılında da sağlam mali yapılarını ve likit pozisyonlarını korudu. 2010 sonunda sektörün aktif toplamı 7,4 milyar TL’ye ulaşırken, dönen varlıkların payı %90 oldu. Özkaynaklar ise 2,4 milyar TL. •Sektörün toplam gelirleri bir önceki seneye göre %23 artarak 1,1 milyar TL’ye ulaştı. Toplam gelirlerin %65’i komisyon gelirlerinden, ’si hizmet gelirlerinden yaratıldı. •2010’da işlem hacimlerindeki artışa paralel olarak, aracılık komisyonları %25 artarak 716 milyon TL oldu. Komisyonların %82’si hisse senedi işlemlerinden sağlandı. •Hisse senedi işlem hacminde artış %32 olurken, komisyonlardaki artış (’de kaldı. •Aracı kurumların vadeli işlem hacimlerinde ( artış yaşanmasına rağmen, komisyonlar sadece %16 arttı. •Halka arz gelirlerindeki artışa paralel olarak kurumsal finansman gelirleri 31 milyon TL’den 73 milyon TL’ye yükseldi. •Varlık yönetimi gelirleri hafif bir artışla 73 milyon TL’ye çıktı. •Sektörün giderleri 2010 yılında %15 artarak 848 milyon TL’ye çıktı. Giderlerin %54’ünü çalışanlarla ilgili harcamalar oluşturdu. •Aracı kurum sektörünün net kârı, özellikle komisyon ve hizmet gelirlerindeki artışa paralel olarak, 317 milyon TL’den 367 milyon TL’ye çıktı. •2010 yılında toplam gelirlerdeki iyileşmeye rağmen, zarar eden kurum sayısı 6 adet artarak 29’a çıkarken, kâr eden kurum sayısı 3 adet azalarak 65’e indi.
Yatırımcı Profili
•2010 sonunda toplam hisse senedi yatırımcısı sayısı 1,04 milyon civarında. Bunun 1,03 milyonunu yerli bireysel yatırımcılar oluşturdu. •Merkezi Kayıt Kuruluşu’nda saklanan toplam hisse senedi portföyü 2009 yılına göre %33 artarak 165 milyar TL’ye yükseldi. Yabancı yatırımcılar bu tutarın %66’sına sahip. •1 milyon TL’nin üzerinde hisse senedi yatırımı olan 1.613 yabancı fon, toplam hisse senetlerinin %46’sına sahip. •10 yabancı fon ve 10 yabancı kurum, toplam hisse senedi portföyünün beşte birine sahip. •100 yerli bireysel yatırımcının 10 milyar TL’lik hisse senedi portföyü bulunuyor. •822.000 yerli bireysel yatırımcının portföyü 10.000 TL’nin altında. Bu yatırımcıların kişi başı portföyü 1.147 TL. •2010 yılında İMKB-100 dolar bazında ! değer kazanırken, yabancı yatırımcılar , yerli yatırımcılar ise %35 getiri sağladı. •2010 yılında yabancı yatırımcıların hisse senetlerini ortalama elde tutma süresi bir yıl olurken, yerli yatırımcılarınki bir ay oldu. •2010 sonunda yatırım fonu olan hesap sayısı 3,3 milyon adet iken, toplam portföy değeri 33 milyar TL. •Yatırım fonlarının %86’sı yerli bireylerde. Bu yatırımcıların %84’ünün fon yatırımları 10.000 TL’nin altında. •2010 sonunda 2,3 milyona ulaşan bireysel emeklilik fonu yatırımcılarının portföyü 12 milyar TL.
|