AB Türkiye’nin toplam dış ticaret hacmi içinde % 41’lik bir paya sahip iken, Türkiye'nin AB toplam dış ticaret hacmi içindeki payı % 3,5'tir.

Şu anda ihracatımızın yaklaşık yüzde 45’i Avrupa’ya, doğrudan sermaye girişinin yaklaşık yüzde 80’i Avrupa Birliği’nden geliyor.

1996 yılında Türkiye'nin dış ticaret açığının % 58'i AB ile ticaretimizden kaynaklanmakta iken, 2011 yılında bu oran  % 27 seviyesine gerilemiştir.

AB ile ticaretimizde ihracatın ithalatı karşılama oranı (% 69), Dünya ile ticaretimizdeki orandan (% 56) yüksektir.

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR

Doğu-Batı ve Kuzey-Güney arasında doğal bir köprü olan Türkiye, enerji kaynaklarına ve özellikle Balkanlar, Avrasya, Ortadoğu ve Kuzey Afrika piyasaları da dahil olmak üzere küresel piyasalara erişimin kolaylıkla sağlandığı bir konumdadır.

En büyük enerji tüketicisi olan Avrupa, Türkiye’nin batısında yer almaktadır; enerji kaynaklarının yaklaşık % 70’i ise, Türkiye’nin güneyinde ve doğusunda bulunmaktadır.

Türkiye, geniş ve büyümekte olan iç pazarı, deneyimli ve dinamik özel sektörü, bölgedeki lider rolü, serbest ve güvenli yatırım ortamı, yüksek vasıflı ve düşük maliyetli işgücü, gelişmiş altyapısı ve kurumsallaşmış ekonomisiyle, son 8 yılda 94 milyar doların üzerinde doğrudan yabancı yatırım çekmiştir.

Türkiye, 2008-2010 yılları için doğrudan yabancı yatırımda dünyanın en cazip 15. ülkesi konumuna yükselmiştir.

Küresel krizin yarattığı olumsuz koşullara rağmen, siyasî ve ekonomik istikrar sembolü haline gelen Türkiye, 2011 yılının ilk 9 ayında yaklaşık 12 milyar dolar doğrudan yabancı yatırım çekmeyi başarmıştır.

Türkiye'ye gelen doğrudan yabancı yatırımlar içinde AB kaynaklı yatırımlar 1. sıradadır.

EKONOMİK REFORMLAR

Türkiye’nin bu 2008-2009 krizine sosyal güvenlik reformu yapmış bir ülke olarak girdi, şu anda Avrupa ülkelerinin pek çoğunda sosyal güvenlik temel bir tartışma konusu.

Türkiye, bankacılık reformunu önemli ölçüde tamamlamış olarak girdi, ki yine bankacılık şu anda problem yaşayan ülkelerde çok temel bir tartışma konusu.

Yine Türkiye kamu maliyesinin yapısını hem reformlarla, hem de gerçekleştirmiş olduğumuz mali uyumla son derece sağlam hale getirdik.

Bir bakıma Avrupa’da ağırlıklı olarak, ama Amerika’da da yaşanan sorunların temelinde yer alan problemler aslında Türkiye’de önemli ölçüde çözülmüş problemler.

AVRO’NUN 10. YILI

Avro bu yıl 10. yılını aslında kutlaması gereken bir para birimi, ancak avro kullanan ülkeler maliye politikalarında ortak hareket etmedikleri için kendi aralarında çok ciddi ihtilaflar var ve birbirlerini suçlamalar söz konusu.

BÜTÇE AÇIĞI

Bütçe açığı açısından şu anda Maastricht kriterlerini karşılayabilen sadece 5 tane AB ülkesi var.

Bütçe Açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya oranı, Avro Bölgesinde yüzde 6,3; AB’de yüzde 6,6; Türkiye’de yüzde 1,4

2011 yılı Ocak-Aralık döneminde bütçe açığı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 56,5 oranında azalarak 17,4 milyar TL olarak gerçekleşmiştir.

İŞSİZLİK/İSTİHDAM

Türkiye’deki büyüme son 2 yılda yaklaşık 3,5 milyonluk ilave bir istihdam oluşturdu. Türkiye, dünyada istihdamını en hızlı artıran ülkelerden birisi olmuş durumda.

2009’un Nisan’ında yüzde 14,9’a çıkan işsizlik oranımız, yüzde 9’lara civarında. Yüzde 6’lık bir düşüş yakalamışız.

Krizin etkilerinin Avrupa’da en yoğun görüldüğü alan ise işgücü piyasası olmuştur. 2007 yılında AB-27 içinde % 7,5 olan işsizlik oranı,  2009’da yılında % 9 olarak gerçekleşmiştir.

Eurostat verilerine göre, 2011 yılı için AB-27 ülkelerinde ortalama işsizlik oranı % 9,8’e tırmanırken, Euro Bölgesi için bu oran % 10,3 olarak gerçekleşmiştir.

Yunanistan’da işsizlik oranı rekor seviyelere ulaşmış ve bir yıl içerisinde % 13,3 seviyesinden %18,8'e yükselmiştir.

BÜYÜME

2010 yılında yüzde 9’luk bir büyümeyi elde ettik.

2011 yılında biz orta vadeli programımızı yüzde 7,5 gibi bir tahmin koymuştuk, ama şu an itibariyle öyle görünüyor ki 7,5’un da üzerinde bir rakamla bu yılı kapatmış olacağız.

2012 yılında yüzde 4’lük bir büyüme olacağını tahmin ediyoruz. Tabi Avrupa’da işler kötüye giderse bu rakamın aşağıya doğru revize edilmesi, işler iyi giderse de yukarıya doğru revize edilmesi gerekecektir.

Büyüme oranının yüzde 9’dan, yüzde 4’e inişi bir daralma değildir. Büyümenin daha yavaş şekilde gerçekleşeceğini ifade etmektedir.

İşler 2012’de gayet iyi gidecek; sadece 2012’nin 2011’e kıyaslaması, 2011’in 2010 yılına kıyaslamasına oranla düşük kalacaktır.

Dünya Bankası’nın yayınladığı yeni bir görünüm raporunda Avro Bölgesinin 2012 yılı için büyümesinin eksi 0.3 olacağı hesap ediliyor.

Ülkemiz 2010 yılında yakaladığı % 8,9’luk büyüme ile AB ve OECD ülkeleri arasında birinci, G-20 ülkeleri arasında ise Çin ve Arjantin’in ardından 3. en iyi performansı sergilemiştir.

Türkiye ekonomisi 2011’in ilk çeyreğinde % 11,6 büyümeyle dünya birincisi; ikinci çeyrekte ise % 8,8 büyüyerek Çin’den sonra dünya ikincisi olmuştur. Üçüncü çeyrek büyümesi ise % 8,2 olarak gerçekleşmiştir.

2012 yılı için ekonomide öngörülen kontrollü yavaşlamaya rağmen, Türkiye yine büyümede Avrupa birincisi olmaya ve dünyanın en iyi performans sergileyen ekonomilerinden biri olmaya adaydır.

Tahminler, bu performansın önümüzdeki dönemde de devam edeceği doğrultusundadır. OECD tahminlerine göre Türkiye, 2011-2017 döneminde OECD’ye üye ülkeler arasında en hızlı büyüyen ekonomi olacaktır.

GELİR DAĞILIMI

Türkiye’de gelir dağılımı düzeliyor.

2002 ile 2010’u mukayese ettiğimizde en yüksek gelire sahip yüzde 10’luk kesim, 2002’de en düşük gelire sahip yüzde 10’luk kesimin 18 katı bir gelire sahipken, 2010’da bu 11,7 katına düşmüş durumda.

En düşük gelire sahip olan yüzde 10 reel olarak yüzde 58 oranında gelirini artırırken, en yüksek gelir grubuna sahip olanların gelirinin ancak yüzde 1,7 arttığını görüyoruz. Bu aynı zamanda yükselen bir orta kesimin varlığına işaret eder.

YOKSULLUK/GELİR DAĞILIMI

Ayrı ayrı yayımlanan bir BM ve bir OECD Raporu, dünyada gelir dağılımının hızla bozulduğunu tespit ederken, iki ülkeyi istisna gösterdi: Türkiye ve Brezilya…

Günlük 1 doların altında yaşayanlar

Bizim artık 1 doların altında yaşayan nüfusumuz kalmadı. 2006’da sıfırladık. Birleşmiş Milletler verilerine göre şu anda bu rakam Çin’de yüzde 15, Hindistan’da yüzde 41, Brezilya’da Brezilya’da yüzde 5.

Milli geliri yaklaşık bizimle aynı olan Meksika’da nüfusun yüzde 4’ü 1 doların adlında yaşıyor.

Zengin doğal kaynaklara sahip Rusya’da nüfusun yüzde 2’si 1 doların altında yaşıyor.

Günlük 2 doların altında yaşayanlar

Bizim dönemimizde günlük 2 doların altında yaşayan nüfus yüzde 3’ten binde 2’ye geriledi.

Bu rakam Çin’de yüzde 34.

Brezilya’da yüzde 12, Meksika’da yüzde 8, Hindistan’da yüzde 75.

ULUSLAR ARASI YARDIMLAR

Türkiye 2004 yılına kadar yardım alan ülkeler listesindeydi, 2004’te yardım eden ülkeler arasında yerini aldı.

Sadece 2010 yılında yaptığımız yardım miktarı 1 milyar dolar oldu.

SAVUNMA SANAYİİ

Türk Silahlı Kuvvetlerimizin ihtiyaçlarının yarıdan fazlası artık Türkiye’de üretiliyor, kendi milli programlarımızla üretiliyor.

ANKA isimli insansız hava aracının şu anda test uçuşlarını yapıyoruz, bu yıl hizmete alacağız. Dünyada bunu yapabilen sadece 3 ülke var ve Türkiye’de bunlara eklenmiş olacak.

Kendi savaş gemimiz MİLGEN Projesi çerçevesinde Heybeliada’yı biliyorsunuz ürettik, şimdi Büyükada’da denize indirilmiş durumda, iç donanımı yapılıyor.

Ve kendi uydumuzu 2012 yılında fırlatıyoruz, Göktürk, keşif ve gözetleme uydusu.

Yine Altay Projesi çerçevesinde tamamen yerli tasarım ve yerli imkanlarla ilk ana muhabere tankımızın tasarımı tamamlandı ve yakın bir zamanda üretimi başlayacak.

2023 HEDEFLERİ

Gayri Safi Yurt İçi Hasıla, 2015 yılında 1 trilyon 76 milyar dolara; 2019 yılında, 1 trilyon 486 milyar dolara, 2023 yılında da 2 trilyon 64 milyar dolara ulaşacak.

Türkiye dünyanın en büyük 10 ekonomisi arasına girecek.

Kişi başına milli gelir, 2015 yılında 14 bin; 2019 yılında 18 bin 685; 2023 yılında da 25 bin 76 dolar seviyesine yükselecek.

İhracatımız, 2015 yılında 201 milyar dolara; 2019 yılında 317 milyar dolara ve 2023’te de 500 milyar dolara yükselecek.

İşsizlik oranını yüzde 5’e inecek.

2023 yılına kadar orta ve yüksek teknolojili ürünlerde Avrasya’nın üretim üssü olacağız.

AVRUPA FİNANSAL İSTİKRAR FONU (EFSF) VE AVRUPA FİNANSAL İSTİKRAR MEKANİZMASI (EFSM)’NİN KURULMASI

EFSF çeşitli borç sorunları yaşayan Euro Bölgesi devletlerine geçici mali destek sağlayarak parasal birliğin mali istikrarını temin etmek amacıyla kurulurken, EFSM tüm AB üyesi ülkelere destek veren bir mekanizma olarak düzenlenmiştir. Geçici bir mekanizma olan EFSF ve EFSM’nin yerini Avrupa İstikrar Mekanizması (ESM)’na bırakması kararlaştırılmıştır. ESM,  Euro Alanı’nda mali istikrarın korunmasına yönelik olarak sürekli bir kriz mekanizmasının oluşturulmasına duyulan ihtiyaç nedeniyle etkin ve titiz bir ekonomik gözetim sistemi kurmak suretiyle Avrupa ülkeleri arasında azami koordinasyonu sağlamayı amaçlamaktadır. Başlangıçta 2013 yılı ortasında faaliyete geçmesi öngörülen bu mekanizma 8-9 Aralık 2011 Tarihli AB Zirvesinde alınan karar uyarınca 2012 yılının ortasında faaliyete geçecektir.

EKONOMİK YÖNETİŞİM PAKETİ (ALTILI PAKET)

Küresel kriz ve bunun sonrasında gerek AB gerekse AB üyesi ülke ekonomilerinin bu krize verdiği tepki, AB’de ekonomik yönetişim alanında kapsamlı reformlar yapılması gerektiğini açıkça ortaya koymuştur.

Bu kapsamda, ilk olarak 29 Eylül 2010 tarihinde,  İstikrar ve Büyüme Paktı’nın kabulünden bu yana AB’nin ekonomik yönetişiminde en önemli aşamayı temsil eden ve başta Euro Alanı olmak üzere AB’de bütçesel ve makroekonomik gözetim ve denetimi güçlendirmeyi amaçlayan kapsamlı bir ekonomik yönetişim paketi kabul edilmiştir.

Altılı Paket (Six-Pack) olarak da anılan söz konusu mevzuat teklifi paketi, 4 Ekim 2011 tarihinde Konsey tarafından onaylanmış ve 13 Aralık 2011 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.

Altılı Paket, maliye politikalarının yanı sıra makroekonomik politikalar ile yapısal reformların daha kapsamlı ve gelişmiş gözetiminin sağlanmasını amaçlamaktadır.

Ayrıca, uyum sağlayamayan üye devletler için yeni ve otomatik olarak devreye girecek yaptırım mekanizmaları öngörülmektedir.

26 EKİM 2011 EURO ZİRVESİ

26 Ekim tarihinde bir araya gelen Euro Bölgesi liderleri finansal piyasalarda oluşan gerilimin azaltılması ve güvenin tekrar sağlanması için bir plan ortaya koymuşlardır.

Bu çerçevede, bankaların finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla Birlik kapsamında koordineli bir yaklaşım benimsenmesi hususunda mutabakata varılmıştır.

Ayrıca EFSF’nin kapasitesi ile kredi verme, bankalara yeniden finansman sağlama ve birincil ve ikincil piyasalarda bono satın alabilme imkanı artırılmıştır.

Öte yandan ekonomik ve mali koordinasyonun ve gözetimin güçlendirilmesi, ekonomik yönetime ilişkin mevcut paketin ötesinde ek önlemler alınması taahhüdü verilmiştir.

Söz konusu plan, piyasalarda beklenen etkiyi yaratmamış, sorunları aşmada yetersiz kalacağı düşüncesi ağırlık kazanmıştır.

3-4 KASIM 2011 G-20 ZİRVESİ

3-4 Kasım 2011 tarihinde altıncısı düzenlenen G20 Zirvesi’nde liderler, kısa vadeli kırılganlıklara yönelik ve orta vadeli büyümeyi tesis eden araçları güçlendirmeyi hedefleyen bir Büyüme ve İstihdam Planı üzerinde mutabakata varmışlardır.

Öte yandan, güçlü ekonomik yönetişim ve küresel finansal güvenlik ağlarının güçlendirilmesi çabalarının devam etmesi yönünde kararlar alınmıştır. 

8-9 ARALIK 2011 AB ZİRVESİ

AB’nin kurtuluşu için son şans olarak lanse edilen Zirve’nin gündemini, daha sıkı mali disiplin sağlamak amacıyla AB Antlaşmalarında değişiklik yapılarak ortak mali disiplin kurallarının belirlenmesi oluşturmuştur.

İngiltere muhalefeti nedeniyle Antlaşmada bir değişiklik yapılamamış fakat yine de daha sıkı bir mali disiplini, yeni yaptırımları, daha etkin bir gözetim yapısını öngören ‘Mali Anlaşma’nın en geç Mart 2012 tarihinde imzalanması kararlaştırılmıştır.

Öte yandan otomatik devreye girecek yaptırımlar ve ulusal bütçeler üzerinde AB kurumlarına daha fazla söz hakkı verilmesi ile mali yardım mekanizmalarının acil durumlarda devreye sokulmasının kolaylaştırılması gibi önemli kararlar, AB’deki bütünleşmenin derinleşmesi yönünde atılan adımlar olarak yorumlanmaktadır.