T.C. İSTANBUL İLİ  FATİH BELEDİYE BAŞKANLIĞI TARAFINDAN, KAPALI ÇARŞININ RONTGENİ ÇEKİLİYOR

 

Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir, “Kapalıçarşı’nın röntgenini çekerek mevcut durumunu ortaya çıkartacağız” diyerek başladığı çalışma için,önce Kapalıçarşı’nın röleve, restitüsyon ve uygulama projesine başlandığını açıkladı. Demir, bu iş için belediye ve İl Özel İdaresi kaynaklarının kullanıldığını belirtti.

Demir, 1461 yılında kurulan Kapalıçarşı'nın dünyanın ilk alışveriş merkezi olma özelliğini taşıdığını söyledi. Demir, Kapalıçarşı'nın geçmişte olduğu gibi günümüzde de ticari ve kültürel özelliğini koruduğunu belirterek, “Ancak Kapalıçarşı’nın bütününe şimdiye kadar gerek mülk sahipleri, gerekse kiracılar ile tarihi ve kültürel miras konusunda hassasiyet gösteren hiç bir kurum, kuruluş ve kişiler tarafından müdahale edilmemiş, kendi kaderine terk edilmiş” dedi.

Tarihi eserlerin sağlıklı bir şekilde gelecek kuşaklara aktarılması için çaba gösterdiklerini anlatan Demir, yerel seçimlerden önce ciddi bir şekilde Kapalıçarşı'nın korunabilmesi için yapılabilecekleri belirlediklerini ve bir yol haritası hazırladıklarını anlattı.

Başkan Demir, Eminönü’nün Fatih’e bağlanmasıyla Kapalıçarşı’da yönetim, güvenlik, ısıtma, enerji, su, doğalgaz gibi konularda problemlerin yaşandığı bir manzara bulduklarını anlatarak, “Bu duruma çözüm bulmak için İstanbul Valiliği İl Özel İdaresi’ne başvurduk. Belediyemiz ve İstanbul İl Özel İdaresi’nin kaynakları kullanılarak röleve, restitüsyon ve uygulama projesi çalışmalarına başladık.”. İhaleyi kazanan firmanın alanda 50 mimarla çalışmalara başladığını belirten Demir, 14 milyon 800 bin TL kaynak ayrılan çalışmaların 2 yıl içerisinde bitirilmesinin hedeflendiğini söyledi.

Kapalıçarşı’nın nüfus cüzdanı çıkarılıyor

Başkan Demir, yapılacak çalışmalarla Kapalıçarşı’nın mevcut durumunun ortaya çıkarılacağını belirterek, “Böylece ilk defa çarşının röntgeni alınacak. Çatılardan başlamak suretiyle taşıyıcı sistemleri ve zemini içinde barındıran kapsamlı bir çalışma yapılıyor. Bu sayede Kapalıçarşı aynı zamanda nüfus cüzdanına kavuşacak. 7 yıl öncesine kadar İstanbul’daki Selahattin camilerinin hiç birinin röleveleri yoktu. Bir deprem olması durumunda sadece daha önce çekilmiş resimlerle, varsa daha önce yapılmış görsel kayıtlarla ihya edilebilirlerdi. Ancak şu anda bütün bu camilerin Vakıflar Genel Müdürlüğü vasıtasıyla röleveleri çıkarıldı. Yani camilerin nüfus kütüğü oluştu. Biz de başlattığımız bu çalışmayla Kapalıçarşı'nın nüfus kütüğünü oluşturuyoruz.”

Kapalıçarşı’da geleneksel ticaretin hala devam ettirildiğine işaret eden Demir, “Usta çırak ilişkisinin bulunduğu Kapalıçarşı’nın detaylarına girdiğinizde, köşelerine, bucaklarına baktığınızda hala geleneksel sanatların icra edildiği, konusunda dünyada anca bir kaç ustanın bulunduğu sanat yönü çok ağır olduğunu görürsünüz. Burası çok özgün çalışmaların yapıldığı yegane yerimiz. Kapalıçarşı’nın böylesine kültürel ve sanatsal boyutu da var bizim için” diye konuştu.Demir, Kapalıçarşı’nın sorunlarının başında çatı akmasının geldiğini ifade ederek, “Bu Kapalıçarşı’yı çürüten bir durum. 1980 ihtilalinden sonra kubbeler, beton dökülmek suretiyle çatı haline dönüştürülmüş ve kiremitle kapatılmaya çalışılmış. Kurşun kubbelerin yerinde kiremit çatılar var şu anda. Son derece kırık dökük, hiç bakılmamış. Ayrıca çatılarda klimaların dış ünitelerinden geçilmiyor. Buraya müdahale edeceğiz.”

Kapalıçarşı’nın Problemleri

Başkan Mustafa Demir Kapalıçarşı’da yönetim sorununu olduğuna işaret ederek, “Kapalıçarşı ile ilgili herhangi bir karar alınamıyor. Bir dernek var, iyi niyetle çalışıyor ama yaptırım gücü yok. Örneğin çarşının güvenliği kısa bir süre öncesine kadar valilik kaynağıyla sağlanıyordu. Çarşıda mutlaka bir yönetim planı oluşturulması lazım” diye konuştu.

Çalışmalar kapsamında mülkiyet analizlerini ve tüm bağımsız birim tespitlerini istediklerini ve kullanıcı bilgilerini aldıklarını anlatan Demir, “Hedefimiz çok zor olmakla birlikte 5366 sayılı yasaya (yenileme yasası) dayanarak ve arkadaşlarımızın özel gayretleriyle buldukları bir yöntemle burayı yatay düzlemde kat mülkiyetine kavuşturacağız. Yani bütün parsel sahipleri tekrar açıklanacak, tespit edilecek ve tapuya tescilde bir yönetim planı oluşturulacak. Böylelikle bu röleve projelerinden sonra artık buranın herkesin hukuken uymak zorunda olduğu bir yönetim kurulu ve yönetim planı oluşacak.”

Belediye olarak röleve çalışmalarını yapacaklarını ve restorasyon projelerini bitireceklerini aktaran Demir, “Belediye başkanı olarak restorasyonun en iyi şekilde yapılmasına çalışacağım. Çarşının etrafını açacağız, ulaşılabilirliğini sağlayacağız, enerji altyapısını oluşturacağız, görünen kabloları ve kötü görüntüleri bertaraf edeceğiz. Çatıların akmasını önüne geçeceğiz” dedi.

Kapalıçarşı Türkiye’nin Wall Street’i

Mustafa Demir, esnafın Kapalıçarşı’yı nasıl bıraktığını görmek için çarşıyı bir akşam kapandıktan sonra da ziyaret ettiğini dile getirerek, “Kapalıçarşı, değerlendirilmenin ötesinde gerçekten çok kötü kullanılıyor. Bütün esnaf için bunu söyleyemeyiz şüphesiz. Geleneksel güvene dayalı ticaret yapan ve geçmişi 200-300 yıla dayanan esnaf ailesinin günümüze kadar temsilcileri var. Bunun yanında kısa zamanda maksimum fayda sağlamak isteyen ve çarşının geçmişinden, tarihinden, birikiminden, kültüründen, sanatından bir haber geleceğini de tüketmeye yönelik bazı girişimler de var” diye konuştu.

 Çalışmalarda fikirlerini almak için Kapalıçarşı esnafıyla da bir araya geldiklerini ifade eden Demir, esnafın Kapalıçarşı’yı “Türkiye’nin Wall Street’i olarak” tanımladığını aktardı.

Demir, “Ticari ve turizm fonksiyonu olmasa Kapalıçarşı ruhunu yitirir” dedi.

Esnafın sıkıntılarından da bahseden Demir, esnafın en çok çatıya yanlış uygulama sonucu tonlarca beton dökülmesinden, çarşıya ulaşım trafiğinin yoğunluğundan, otopark ve çarşı dışındaki seyyarlar satıcılardan, iklimlendirme, temizlik ve hamalların kendileri haricinde kimseye eşya taşıtmamasından, hanutçulardan, Kapalıçarşı etrafında yapılmış olan kaçak binalardan şikayetçi olduklarını söyledi. Demir, esnafın çalışmalar sırasında kendilerine görev düşmesi halinde maddi destek vermeye de hazır olduklarını söylediklerini aktardı.

TEKNİK BİLGİ :

KAPALIÇARŞI 1. ETAP YENİLEME ALANI YENİLEME AVAN VE UYGULAMA PROJELERİ

PROJE  ALANI : Kapalıçarşı yapısının taban alanı yaklaşık 39.000 m².dir. Yapı içerisinde 66 cadde ve sokak, 3600 dükkân bulunmaktadır. Ayrıca çevresinde Kapalıçarşı ile bağlantılı 38 han yer almaktadır. Projesi hazırlanacak olan Yenileme Alanı, 26.11.2007 tarih 12897 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 25.12.2007 tarih 26737 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Kapalıçarşı ve Çevresi Yenileme Alanı (Beyazıt-Molla Fenari - Taya Hatun Mahalleleri) “KAPALIÇARŞI 1.ETAP YENİLEME ALANI”dır. (hanlar bölgesi ile birlikte yaklaşık taban alanı  45.610,00 m²).

Kapalıçarşı yapısı için hazırlanacak olan Rölöve - Restitüsyon ve Restorasyon proje çalışmalarının yaklaşık 3 yıl içerisinde tamamlanması öngörülmektedir. Projelerin hazırlanması için ihale yapılmış olup, 14.833.000,00 TL bedelle sözleşme imzalanmış ve çalışmalara başlanılmıştır. Bu tutarın % 50 si İl Özel İdaresi fonlarından temin edilecektir.

PROJE KAPSAMINDA YAPILACAK ÇALIŞMALAR

• Yenileme alanındaki mevcut durum tespiti
• Mülkiyet analizi
• Bağımsız birim tespiti
• Kullanıcı bilgileri
• Rölöve, Restitüsyon ve Restorasyon projeleri
• Restorasyon çalışmaları

PROJENİN KONUSU

Kapalıçarşı, dünyanın en büyük ve tarihi alışveriş merkezi olma özelliğini gösterir. El işçiliğiyle uygulanan tasarımlar, çarşının çevresindeki hanlarda şekillenir ve Kapalıçarşı’nın vitrinlerinde satışa sunulur. Bir dönem müzayedelerin yapıldığı Cevahir Bedesteni ile Sandal Bedesteni, günümüzde halıcılar tarafından kullanılmaktadır. Kapalıçarşı'nın mimari özellikleri kadar satılan ürünlerin de Osmanlı geleneği ile bağı kopmamıştır. Kapalıçarşı günün her saatinde hareketli ve kalabalıktır. Çarşıyı mevsimine göre 250 bin ile 400 bin kişi arasında insan ziyaret etmektedir. Kaybolmaya yüz tutmuş birçok mesleği, kendine has kültürüyle yaşatmaktadır. Kapalıçarşı, çok çeşitli ürünü birçok yerden daha ucuza sunmaktadır.

“Kapalıçarşı 1.Etap Yenileme Alanı Yenileme Avan ve Uygulama Projeleri” ile, Kapalıçarşı ve çevresinin tarihsel, sosyal, konumsal ve yapısal özelliklerinden kaynaklanan potansiyelleri düşünülerek, çevresiyle birlikte değerlendirilmesi ve kentsel kalitenin arttırılması yoluyla yenileme amacına yönelik olarak çalışma yapılması hedeflenmektedir.

Yenileme Projesi alanında yaklaşık 102 ada ve 2330 parsel yer alıp, tüm tescilli parsellerin rölöve,  restitüsyon ve restorasyon projelerinin hazırlanması, tüm tescilsiz parsellerde, bu parselleri ilgilendiren avan projelerin hazırlanması, ayrıca idarenin veya Anıtlar Kurulu’nun gerekli gördüğü tescilli-tescilsiz herhangi bir bölgede avan projelerin hazırlanması ile tüm alanı kapsayan uygulama, statik, elektrik, makine, kentsel tasarım, ve altyapı projelerinin hazırlanması; zemin etüd çalışmalarının yapılması konularını kapsamaktadır.

Adres: Adnan Menderes Bulvarı (Vatan Caddesi) No: 54 Fatih – İSTANBUL

Tel: (0212) 453 1453  web: www.fatih.bel.tr   E-Mail: basin1@fatih.bel.tr