AB  KÜLTÜREL MİRAS ÖDÜLÜ HÜNKAR KASRI’NIN

Osmanlı İmparatorluğu'nun en önemli eserlerinden, Eminönü semtiyle bütünleşmiş Yeni Cami'nin hemen bitişiğindeki Hünkar Kasrı’nın ömrüne 400 yıl daha eklendi…

’’İstanbul Ticaret Odası (İTO), sosyal sorumluluk çalışmaları kapsamında bir tarihi eseri daha hayata kazandırarak örnek rol üstlendi. İTO'nun restore ettirdiği Yeni Cami Hünkar Kasrı, geçtiğimiz yıl  Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı bir törenle açıldı’’.dedi.

Vakıflar İstanbul 1. Bölge Müdürü İbrahim Özekinci de Süleymaniye Fatih camileri dahil birçok eserin restorasyonunun da sürdüğünü belirterek, çalışmalarda sivil toplum kuruluşlarının desteğine ihtiyaç olduğuna işaret etti.

Vakıflar Genel Müdürlüğü Mülkiyetinde Olan ve Proje Müellifliğini Mimar Hatice Karakaya’nın Yaptığı Hünkâr Kasrı’nın Restorasyonu 4 Sene Sürdü. İTO, Restorasyon Çalışmaları İçin 9 Milyon TL Harcayarak büyük bir sponsorluk örneği verdiı.Mimar Hatice Karakaya unutulmuş halinden bu hale gelme sürecini kasrı gezdirirken özel olarak anlattı.

4 YILLIK RESTORASYON

Sanat tarihi uzmanları tarafından dönemin en önemli ve günümüze kalan tek örnek yapıtı sayılan Kasr'a; çinili ocakları, duvarları kaplayan çini panoları, ahşap işçiliği, vitrayları, pencereleri, sedef bağa kakmalı kapıları yeniden kazandırıldı. Yeni Cami Hünkar Kasrı, 4 yıllık bir restorasyon sürecinden geçerek 400 yıllık bir ömre kavuştu.

Yeni Cami inşaatını izlemek için Hatice Turhan Sultan tarafından yaptırılan Hünkar Kasrı; Ramazan aylarında, padişahların cami ziyaretlerinde, değişik zamanlarda dinlenme amacı ile de kullanıldı.

1663'te yaptırılan Yeni Cami'ye geçit ile bağlı bulunan Hünkar Kasrı yüzyıllar boyunca hem hırsızlar tarafından adeta yağmalandı, hem de doğa koşullarına yenik düştü.

DÖNEMİNİN TEK ÖRNEĞİ

Döneminin tek örneği olan bu tarihi mirasın yok oluşuna seyirci kalmak istemeyen İTO, restorasyon maliyetini üstlendi ve tarihi mekan için kolları sıvadı. Cumhuriyet'ten sonra birkaç kez restorasyondan geçen Kasr'ın 4 yıl süren son restorasyonuna 2005 yılında başlandı.

Restorasyon çalışmaları doğal dokusuna sadık kalınarak gerçekleştirildi. Bunun için sanat tarihi, çini, tezhip, yapı statiği gibi uzmanlık alanlarından profesörler, danışma kurulu ile birlikte 50 kişilik ekip çalıştı.

 

 

Yeni Cami Hünkar Kasrı'nın üç katında son restorasyon rötuşları yapılıyor. Tahtırevan yolu adı verilen rampanın altında beş oda, Kasr'ın altında ise büyük bir mekan içinde şerbethane denilen bölüm bulunuyor. Çatıdan zemine detaylı bir restorasyon sürecinden geçen yapıda önce çatı takviyesi gerçekleştirildi. Özelliğini yitiren ahşap çatının üst kaplaması ve taşıyıcı sistemin ahşapları değiştirildi.

Hünkar Kasrı'nın taşıyıcı sistemindeki ağır hasar restorasyon ile ortadan kaldırıldı. Buna bağlı olarak yatay, düşey, diyagonal ahşap bağlantı elemanlarında da bir güçlendirme yapıldı.

Ahşap özelliğini kaybeden kısımlar elden geçirildi. Eksik kapı ve kepenklerin yerine yenileri yapıldı. Bunun için aynı cins ahşap kullanıldı. Ahşaplar sıcak tutkalla yapıştırılıp, ahşap çivilerle bütünleştirildi. Üzerindeki eksik sedefler, kaplamalar onarıldı. Filatolar ve abanoz kaplamalar da dahil ilaçlanıp, cilalanarak yerlerine takıldı.

 

 

Hünkar Kasrı'nda, Edirnekari denilen ahşap üzeri kalemişi desenler de onarıldı. Üzeri yağlı boya kaplanmış çok sayıdaki Edirnekari özel bir çalışma ile temizlendi, orijinal desene ulaşıldı. Ahşap yüzeylerde yer alan kurt delikleri ise uzmanların önerdiği bir kimyasal madde enjeksiyonuyla dolduruldu.

Restorasyon kapsamında döşemeler de elden geçirildi. Üstte altıgen tuğla ile başlayarak altına harç ve perlit katkılı harç konuldu. Bunların alt kata dökülmemesi için de ana ahşap taşıyıcı kirişlere döşeme tahtasıyla kaplama yapıldı. Bu mevcut tuğladan başlayarak ahşap taşıyıcı, kirişe kadar söküldü.

 

 

 

Duvarlardaki ahşap taşıyıcı sistem onarıldı. Ahşap konstrüksiyon üzerindeki çini yüzeylerinin tamamı silinerek numaralandırıldı. Üzerindeki çatlak ve kırıklar çizimlere işlendi ve özenle sökülen çiniler şehir suyu ve saf suda bekletildi. Son aşamada ise tuzlarından arındırılan çinilerin kırıkları yapıştırılarak yerlerine monte edildi.

Hırsızların Hünkar Kasrı'na gösterdikleri yoğun ilgi nedeniyle restorasyon başlamadan önce 32 kamera devreye girdi. Kasrın içinde ve dışında kör nokta bırakmayacak şekilde yerleştirilen kameraları İTO güvenlik ekibi 24 saat izledi. Kasrın giriş noktalarındaki alarm sistemleri İTO güvenliğini ve polisi uyaracak şekilde programlandı. Kasra, su sisiyle yangın söndürecek bir yangın söndürme sistemi de konuldu.

Restorasyon sürecinde çekilen 3 bin sayfalık bir albüm hazırlandı. 4 yıl boyunca 35 üniversite öğrencisinin staj yaptığı Hünkar Kasrı restorasyon çalışması için birçok üniversiteden onlarca konferans daveti geldi.